Ölümcül mantarla, yapay zeka desteği ile mücadele edilecek

 Yakın Doğu Üniversitesi, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi araştırmacılarının iş birliği ile hayata geçirilecek projeyle son dönemde özellikle yaygın hastane enfeksiyonlarına neden olan ve ilaçlara dirençli bir mantar türü “Candida auris”in antifungal ilaçlara karşı duyarlılığı yapay zeka kullanarak belirleyecek.   

  Yakın Doğu Üniversitesi araştırmacılarının, Kasım 2022’de Antalya’da düzenlenen Türk Mikrobiyoloji Kongresi’nde yaptığı sunumların ardından, Türkiye ve KKTC’den üniversitelerin desteği ile ortak projeye dönüştürülen çalışma, Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) çerçevesinde desteklenecek. Projede, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, gerekli olan DNA, RNA izolasyonu için güvenlik kabini, termal bloklar, DNA/RNA ölçüm cihazı ve spektrofotometre gibi altyapı olanaklarını sağlayacak. Karar ağacı oluşturulması ve yapay zeka destekli makine öğrenme basamağı ise Yakın Doğu Üniversitesi Sağlıkta Yöneylem Merkezi ve Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi araştırmacıları tarafından gerçekleştirilecek. 

  Candida auris mantarı ilaçlara karşı dirençli 

  İnsanlarda ölümcül enfeksiyonlara neden olan Candida auris mantarı ilk kez 2009’da ABD’de keşfedildi. İlaçlara karşı dirençli olan bu mantar türü son yıllarda özellikle en korkulu hastane enfeksiyon kaynaklarından birine dönüştü. Maya olarak büyüyen bir tür mantar türü olan Candida auris, bir kez vücuda girdikten sonra kan dolaşımını, sinir sistemini ve birçok iç organı etkileyebiliyor. İlaçlara karşı dirençli olan Candida auris’in neden olduğu enfeksiyonlarda ölüm oranı ise Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yüzde 30 ila yüzde 60 olarak tahmin ediliyor. 

  Yakın Doğu Üniversitesi araştırmacılarının de yer aldığı ortak proje ile teşhisi ve tedavisi oldukça zor olan Candida auris’in antifungal ilaçlara karşı duyarlılığını yapay zeka kullanılarak belirlenecek ve tedavi planı oluşturulması kolaylaştırılacak. Proje ile enfeksiyonların kontrolü, doğru dezenfektan kullanımının sağlanması ve antimikrobiyal direncin önlenmesi ile ilgili önemli sonuçlar hedefleniyor. 

  2022-2023 döneminde üçüncü ortak proje 

  Yakın Doğu Üniversitesi’nin Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi ile yürüttüğü Candida auris projesi 2022-2023 döneminde başladığı üçüncü ortak proje olma özelliği taşıyor. Yakın Doğu Üniversitesi, Celal Bayar Üniversitesi ile PCR Kit Üretim Laboratuvarı kurulumu için çalışma başlatmıştı. İstanbul Üniversitesi ile başlatılan proje ile de çocuklarda görülen, nadir metabolik hastalıkların genetik nedenlerinin saptanmasında tanı kitleri üretilecek. 

  Son dönemde bütün dünyada önemli bir sorun haline gelen Candida auris mantarlarının neden olduğu enfeksiyonlarla etkili bir şekilde mücadele edilmesi için yürütülecek projenin önemine değinen Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, “Yakın Doğu Üniversitesi olarak, oluşturduğumuz uluslararası iş birlikleri ile insanlık adına fayda sağlayacak projelerde yer almayı vizyonumuzun önemli bir parçası olarak görüyoruz” ifadesini kullandı. 

  Daha önce Celal Bayar Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi ile çok önemli iki projeyi hayata geçirmek için iş birliği yaptıklarını hatırlatan Prof. Dr. Şanlıdağ, “Ürettilen bilimsel bilgiyi insanlık yararına projelere dönüştürmeyi üniversite vasfının en önemli bileşenlerinden biri olarak görüyoruz. Bu nedenle gerek Türkiye’den gerekse dünyanın pek çok ülkesinden farklı üniversiteler ile iş birliği yaparak farklı alanlarda projeler geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.  -İHA

Elmalı Belediye Meclisi’nin Haziran ayı olağan toplantısı 3 Haziran Cuma günü gerçekleştirilecek.  Biliyorsunuz belediye meclis toplantıları belediye hizmet binasının en üst katında yapılıyor. Sadece meclis toplantıları değil nikah törenlerinin adresi de belediyenin en üst katı. Yani belirli zamanlarda insan sirkülasyonu yaşanıyor. Ama gelin görün ki nikahların kıyıldığı, meclis toplantılarının yapıldığı bu salon resmen dökülüyor.   

Belediye Başkanı Halil Öztürk nedense bu alanı Elmalı Belediyesi’ne yakışır bir hale getirmiyor. Halbuki sayın başkan Antalya’da nikah törenlerine katılıyor, o mekanları görme fırsatını buluyor. Bırakın çok uzağa gitmeyi, ilçe merkezindeki tek özel düğün salonunda  birçok nikahı bizzat kendisi kıyıyor. Ama Elmalı Belediyesinde nikahlarında kıyıldığı salon ile diğer salonlar arasındaki farkı fark edemiyor, dolayısıyla yapılması gerekenin talimatını vermiyor.

Belki de belediyenin kasasında para yoktur.

Pencerelerine tül perde  takılmış, kullanılmayan bölümü stor perde kapatılmış, tavanında lambaları sarkmış, sararmış ve yarısı halı ile kaplanmış salon Elmalı’ya yakışmıyor.

Konumuz aslında belediyenin en üst katında bulunan salon değil.   Zaten meclis üyeleri de ( Mehmet Tufan hariç) bu çirkinliği görmüyorlar, umursamıyorlar. Ama nikah için gelen davetliler ise bu çirkin ortamdan rahatsızlıklarını kendi aralarında konuşmalarında dile getiriyorlar. Nikah için bir geri fon bile düşünülmmesi eleştirilerin dozunu arttırıyor. Onlarca gencin fotoğraf albümlerini  derme-çatma bu nikah salonunda çekilmiş resim ya da görüntüler dolduruyor. 

Yani ayıp gelecek kuşaklara aktarılıyor.

*****

Elmalı Belediyesi 30 Nisan tarihinde 16 taşınmazının kiralanması işini ihaleye çıkardı. Sözkonusu taşınmazların kiralama ihalesi 11 Mayıs 2022 tarihinde hani yukarıda belirttiğimiz derme-çatma salonda Encümen huzurunda yapıldı. İhaleye çıkartılan 16 taşınmaz arasında Gündoğan Mahallesi Çarşı-Pazar yerinde 59/68 ada parsel 1 nci kat 15,16,20 lu bağımsız bölümlerde vardı. Yasa gereği kiralama ilanının ilçede yayınlanan gazetede yayınlanması gerekiyordu, yayınlandı da.

Cuma günkü meclis toplantısının 3ncü gündem maddesi “İlçenin Gündoğan Mahallesi 59 ada 68 parsel nolu taşınmaz üzerinde bulunan 1. Kat 15,16,20 bağımsız bölüm nolu dükkanların  Elmalı İlçesi Muhtarlar Derneğine Tahsis edilmesi”. 

Yani belediyenin para ödeyerek yayınlattırdığı kiralama ihalesindeki 3, 4 ve 5 sıra nolu dükkanlar. Ya da başka bir ifade ile cuma meclisinde Muhtarlar Derneği’ne tahsis edilecek 15, 16 ve 20 nolu bağımsız bölümler.

O zaman Halil Öztürk’e sormak lazım, “madem tahsis edecektin, neden ihaleye çıkardın ? Belediyenin kasasından daha fazla ilan parasının çıkmasına neden izin verdin ?  Yarın (hesap gününde)  1 kuruşun bile nereye  harcandığından hesaba çekilmeyecek miyiz ? 

Muhtarlar Derneği’nin İkiz Kule Altı’nda, Hüseyin Altıntaş döneminde tahsis edilmiş Muhtarlar Derneği Hizmet Binası’nın olduğunu da hatırlatayım. Ayaküstü değilmiş ?  Muhtarlar Derneği, bana göre Elmalı'nın ilk STK'sı. Yeni yerleri hayırlı olsun.

Bu arada Kapalı pazar yerinde belediyeye ait olan boş dükkanların  hali tek kelime ile harap. Belediyenin malı bu derece sahipsiz mi ? Bu da son soru..Kime mi elbette belediyenin başında bulunan zata..

Ekmeğin 7,5 liradan satıldığı, ekmek çeşitlerinin ise 50 lira rakamlarına ulaştığı günümüzde, kendi yufka ekmeğini yapabilenler, hem daha ekonomik ekmek üretiyorlar hem de sağlıklı ekmek tüketme şansını elde edebiliyorlar.

Kırsal kesimde halen bir çok evin kendisinin yaptığı ve uzun süre tükettiği yufka ekmeği, günümüzde kentlerde de satılıyor.

Her markette bulunmasa bile özellikle unlu mamül üreten bazı zincir marketler bu ürüne tezgahlarında yer verirken, köylerde yapılan yufka ekmeklerinin tadını vermiyor.

KENDİ YAPABİLİYORSAN ŞANSLISIN

Günümüzde özelikle köylerde yaşayanlar kendi yufka ekmeklerini halen yaparak tüketme şansını elde edebiliyorlar.

2-3 kişinin bir araya gelerek imece usulü yaptıkları yufka ekmeklerini, aylar sonra tüketmek mümkün. 

Su ve un haricinde bir ocak ve biraz da odun dışında el emeği isteyen yufka ekmeği, günümüzün katkısız ekmek sıralamasında ilk basamakta yer alıyor.