Çetin Sayılgan’ın proje liderliğini  yaptığı araştırmada proje yürütücüleri, Ziraat Mühendisleri Mehmet Kocatürk , Mehmet Pamukçu, Dr. Abdülkadir Aydoğan, Prof. Dr. Burhan Kara.

Proje çalışmaları 2020 yılında başlarken, 2024 yılının sonunda tamamlanacak.

Türkiye’de Nohut, baklagiller içerisinde hem ekim alanının genişliği hem de üretim değeri bakımından ilk sırada. Türkiye toplam nohut ekim alanlarının %10,6’sı, üretimin % 9,47’si Batı Akdeniz’dedir. Batı Akdeniz Bölgesi Ülkesel Nohut yetiştiriciliğinin en yoğun olduğu üretim sahası. Milli çeşit listemizde tescilli 35 nohut çeşidi mevcuttur. Batı Akdeniz bölgesi şartlarında geliştirilmiş nohut çeşidimiz yoktur. Bölge özel konumu açısından diğer nohut üretim bölgelerinden farklı bir ekolojiye sahiptir. Nohut ülkesel ıslah projesinde görüldüğü gibi, nohut ıslah programları bölgesel uygulandığında daha verimli sonuçlar elde edilmektedir. 

Sürdürülebilir üretim açısından Batı Akdeniz bölgesi nohut üretim sahasında da bölgesel ıslah programına ihtiyaç vardır.

Bölgede yapılacak bu ıslah araştırmaları ile; üretici taleplerini karşılayabilecek yüksek verimli, iri taneli, makinalı tarıma uygun, erkenci, yemeklik ve leblebilik nohut çeşitleri geliştirilmesi amaçlanmakta.

Proje Ülkesel nohut ıslah çalışmalarının bir parçası olarak Batı Akdeniz Bölgesinde yürütülecek. Proje materyali, ülkesel ıslah projesi kapsamında sağlanacak farklı ıslah kademesindeki açılan materyal, durulmuş hatlar, ülkesel çeşit uyum denemeleri, ülkesel bölge verim denemeleri, ülkesel gözlem bahçesi materyali, İntrodüksiyon materyali ve batı akdeniz bölgesinden toplanacak yerel çeşit ve popülasyonlardan oluşacaktır.

Projede Ülkesel projeden sağlanacak materyalin ıslah kademelerine bağlı olarak 1. Inrodüksiyon, 2. Seçme (a. Teksel seleksiyon (saf hat seleksiyonu), b. Toptan seleksiyon (Mass seleksiyon) ve 3. Melezleme ıslah yöntemlerinden uygun olanı kullanılacak.

Batı Akdeniz bölgesi için hazırlanmış bu proje ile ülkesel Nohut ıslah projesinin Batı Akdeniz’deki çalışmalarının çıktıları beş yıllık sonuçlar şeklinde yayınlanarak paydaşlara ulaştırılacak.- BATEM

Geçtiğimiz günlerde ATSO’dan yeniden katkısız ve çeşit ekmek ürünlerine zam alan fırıncılar, halen zarar ettiklerini ifade ediyorlar.

Devletin daha önce kendilerine verdiği “ucuz un”u sonlandırması, asgari ücrete gelen zam, akaryakıt fiyatlarının artması, işyeri kiralarının tavan yapması gibi temel girdilerin maliyetleri yükselttiğini belirten fırıncılar, kısa aralıklarla zam istiyorlar.

Bazı fırıncılar ise ilgili kurumların katkısız ekmekte 2 fiyat vermesine rağmen, tek çeşit ekmek üreterek 10 liradan satmayı tercih ediyorlar.

Bu ekmek satışını arttırırken, daha fazla ekmeğin çöpe gitmesine neden oluyor.

ZAM VAR KALİTE YOK

Fırıncılar artık istedikleri zammı büyük oranda alırken, ürettikleri ekmek konusunda da aynı hassasiyeti göstermiyorlar.

Katkısız ekmeğin ertesi günü bayatlaması, kesilirken dağılması gibi nedenler eleştirilen konuların başında galiyor.

ÇEŞİT EKMEKTE FİYATLAR ÇOK YÜKSEK

Fırıncılar son dönemde vatandaşların genel talepleri doğrultusunda daha sağlıklı olduklarını düşündükleri Karışık tahıllı ekmek, tam buğday ekmeği, çavdar ekmeği, bazlama, pide, ekşi mayalı ekmek, kepek ekmeği, mısır ekmeği, tandır ekmeği, karabuğday ekmeği, çekirdekli ekmek, baget ekmek, susamlı ekmek, alman ekmeği, zeytinli ekmek, Trabzon ekmeği, köy ekmeği, Isparta ekmeği, cevizli ekmek gibi pek çok çeşit ekmeği satın alıyorlar.

Bu ekmekler ise katkısız ekmelerden çok daha yüksek fiyatlara satılırken, bir çok fırında bu ekmeklerde kalite sorunu yaşanıyor.

Bazı fırınlarda çeşit ekmek olarak nitelendirilen ürün dilemlendiği zaman dağılması, hatta dilimlenen ekmeklerin ele yapılması dikkat çekerken, Fırıncılar Odası ve ATSO’daki fırıncılarla ilgili unlu mamüller komite başkanının bu konularda üyelerini uyarmaları gerekiyor.

* ABDÜLTALİP GÜNGÖR