SON DAKİKA





Plansız vegan beslenme, çocuk gelişimini olumsuz etkiliyor

Son günlerde çocukların vegan beslenmesi tartışma konusu olurken, aileleri ikiye bölen "Çocuklarda Vegan Beslenme" konusunu OFM Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Engin Kutay değerlendirdi. Dr. Kutay, çocuklarda vegan beslenmenin doktor kontrolünde uygulanabileceğini belirterek, doktor kontrolünde olmadan yapılan vegan beslenme metodunun çocuk gelişimine olumsuz etkisi olduğuna dikkat çekti.

"Veganlarda obezite az görülüyor"
Çocukların vegan beslenmesi hakkında görüşlerini dile getiren Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Engin Kutay, “Yapılan bazı araştırmalarda veganlarda obezite aterosklerotik kalp hastalığı daha az görülmektedir, ayrıca daha sağlıklı bağırsak florasına sahip olmaktadırlar. Beslenmesi iyi planlanmamış ve sadece hayvansal gıdalardan alabileceği vitamin ve minerallerin takviyesini alamazsa yeterli ve dengeli beslenmeden bahsedemeyiz” dedi.

"Plansız vegan beslenme çocuk gelişimini engelliyor"
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Engin Kutay, vegan beslenme ile ilgili dünya genelinde yapılan araştırmalar hakkında da bilgiler aktardı. Dr. Kutay, yapılan araştırma sonuçlarına göre; vegan beslenen çocukların ergenliğe daha geç girdiğini, doğru planlama yapılmadan vegan beslenen çocukların gelişiminde gerileme görüldüğünü aktardı. Dr. Engin Kutay, "İyi ayarlanmamış vegan beslenme çocukların gelişiminin ve boyunun yaşıtlarından daha geri olduğu görülmektedir. Ancak bazı araştırmacılar vegan beslenme ile ergenliğe daha geç girilebileceğini ve ergenlik sonunda boy gelişimini yakalayabileceğini belirtseler bile daha çok araştırma yapılması gerekmektedir. Eğer illaki vegan beslenme yapılacaksa diyet ayarlanmalıdır. Mesela kuru fasulye, bezelye, mercimek, yer fıstığı ve soya gibi besinleri almak protein alımını sağlayabilir. Ancak vegan olmayan çocuklara göre daha fazla porsiyon almalılar çünkü bitkiler her zaman süt, et, yumurtada bulunan protein seviyesine ve biyoyararlanımına sahip değildir. Bitkilerden alınan demir hayvansal gıdalardan alınan kadar emilimi biyoyararlanımı fazla değildir. Bundan dolayı da demir eksikliği anemisi veganlarda sık görülür. Bunu dengelemek için dışarıdan ek demir ve demir emilimini artıran C vitamini, bol turunçgiller gibi gıdalarla beraber alınmalıdır.
Hayvansal gıdalardan alınan B12 vitamini eksikliği için de B12 içeren vitaminler ve bazı fermente gıdalar spirulina nori ve klorella yosunu gibi gıdalarda az miktarda bulunabilir ve diyete eklenmelidir. Kalsiyum olarak da bitkilerde oksalatlar ve fitatlar olduğu için kalsiyum emilimini engeller, ıspanak, pancar, pazı yüksek kalsiyum olması yanında oksalatları da yüksek olması onları zayıf kalsiyum kaynağı yapar. Çin lahanası, lahana, şalgam düşük oksalat olması nedeni ile iyi bir kalsiyum kaynağıdır. Aynı zamanda soya, beyaz fasulye, badem, tahin, incir ve portakal da iyi kalsiyum kaynağıdır. EPA, DHA, omega-3 yağ asitleri soğuk suda bulunan balıklarda boldur. Veganlar için dışarıdan mutlaka takviye alınmalıdır. Ayrıca keten ve chia tohumu kanola, kenevir, ceviz gibi gıdalarda da vardır. Ayrıca ülkemiz 36. paralel üstünde olduğu için güneş ışınları paralel gelmektedir ki bu da deriden yeterli D vitamini oluşturamamaktadır. Bir de vegan olanlarda daha çok D vitamini eksikliği olur, bu durumda da D vitamini takviyesi de almak gerekir" ifadelerini kullandı.

"Vegan beslenen çocuklarda vitamin ve mineral eksikliği oluyor"
Vegan beslenen çocukların metabolizması hakkında bilgiler aktaran Dr. Engin Kutay, ailelere uyarılarda bulundu. Plansız vegan beslenmenin çocuklar için gerekli vitamin alımını engellediğini, dengeli beslenme düzeninin bozulduğunu aktaran Dr. Kutay, "Çocukların vegan beslenmesi kalsiyum ve D vitamini eksikliği, demir eksikliği, çinko eksikliği, B12 vitamini eksiliği ve EPA, DHA, omega-3 yağ asitleri eksikliğine neden olabilir. Bunları birkaç cümle ile açıklarsak D vitamini ve kalsiyum metabolizması çocuklarda kemik metabolizmasını olumsuz etkiler ve yaşıtlarına göre boy kısalığı ve gelişme geriliğine neden olabilir. Demir elementi çocuk gelişimi için çok önemlidir, eksikliğinde anemi mental fonsiyonlarda gerilik gibi belirtiler oluşabilir. Çinko eksikliği de gelişme geriliğine neden olabilir. B12 vitamini azlığı motor ve mental geriliğe neden olabilir. EPA, DHA, omega-3 yağ asitleri beyin gelişiminde çok önemlidir. Ayrıca çocuklar az yedikleri ve mideleri küçük olduğu için en az gıdadan maksimum verim alma şeklinde olmalıdır ki bu sadece vegan diyetle sağlanamayabilir. Bebeklik zamanında hızlı büyüdükleri için de vegan beslenme yetersiz kalıp vitamin ve mineral eksikliğine neden olabilir. Bundan dolayı dengeli beslenmeden bahsedemeyiz" diye konuştu.

Bebeklerde ek gıdaya geçiş ne zaman olmalı
OFM Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Engin Kutay, çocuklarda ek gıdaya geçiş dönemi ve ek gıdaya geçiş döneminde nasıl beslenmesi gerektiği hakkında da bilgiler aktardı. Kutay, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
"Bebekler ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmelidirler ve ayda bir çocuk doktoru kontrolünde kilo ve gelişimleri takip edilmelidir. Ek gıdalara 6. aydan sonra başlanmalı ve aynı anda iki yeni gıdaya başlanmamalıdır. Anne sütü ile beslenip gelişim geriliği olan veya sadece mama ile beslenen bebekler 4. aydan itibaren ek gıdaya başlayabilir. Daha önce bahsettiğimiz gibi sadece bitki ile beslenen çocuklarda kalsiyum ve D vitamini eksikliği, demir eksikliği, çinko eksikliği, B12 vitamini eksiliği ve EPA, DHA, omega-3 yağ asitleri eksikliği gelişebilir."

Kaynak : İHA
Kaynak : İHA
Ekleme Tarihi : 2023.03.28 12:49:12
Son Düzenlenme Tarihi :





ABD’li bilim adamı Mark Dickey’in tedavisi Mersin’de sürüyor

Mersin’in Anamur ilçesindeki Morca Mağarası’nda mide kanaması geçirerek mahsur kalan ve doktorların onay vermesiyle 9 gün sonra tahliye edilen ABD’li bilim adamı Mark Dickey’in tedavisi, Mersin Şehir Hastanesi’nde devam ediyor. Mersin Valisi Ali Hamza Pehlivan, Dickey’i ziyaret ederek son durumuyla ilgili bilgi aldı.
3 Eylül tarihinde Anamur ilçesindeki Morca Mağarası’na inen ve yaklaşık bin 276 metre derinlikte mide kanaması geçirdikten sonra yapılan tedaviyle doktorların kararı üzerine 9 Eylül’de başlatılan çalışmalarla tahliye edilen Mark Dickey’in tedavisi, helikopterle getirildiği Mersin Şehir Hastanesi’nde sürüyor. Yoğun bakımdaki tedavi sürecinin ardından Dahiliye Yoğun Bakım Servisine alınan Dickey’in sağlık durumunun iyiye gittiği belirtildi. Mersin Valisi Ali Hamza Pehlivan da bugün ABD’li bilim adamı Mark Dickey’i hastanede ziyaret ederek, son durumuyla ilgili bilgiler aldı. Dickey ve nişanlısı Jessica Van Ord’un ile bir süre sohbet eden Vali Pehlivan, hastane çıkışı açıklamalarda bulundu.
Morca Mağarası’nda dünyanın en zorlu kurtarma operasyonlarından birisinin gerçekleştiğini vurgulayan Vali Pehlivan, "3 Eylül’de oraya 15 kişilik bir ekip keşif maksatlı girmişti. Bu ekip içerisinde ABD vatandaşı Mark Dickey de vardı. 3 Eylül tarihinde mağaraya girdikleri gün bir rahatsızlık geçirdiğiyle ilgili bizlere bilgi ulaştı. Tabi bu bilgi ulaşır ulaşmaz İçişleri Bakanlığımız, AFAD Başkanlığımız, Sağlık Bakanlığımız, İl Sağlık Müdürlüğümüze bağlı 112 acil sağlık ekiplerimiz, ilk etapta olay yerine intikal ettiler. Burada hemen arama kurtarma çalışmaları başladı. Tabi devamında Türkiye Mağaracılık Dernekleri Federasyonu kurtarma ekipleri ve Avrupa Mağara Kurtarma Birliğinden toplamda 8 ülkeden profesyonel ekipler bu alana geldiler. ASELSAN mağara içerisinde iletişim sağlanması konusunda gerekli teknik desteği sağladı ve hummalı bir çalışma gerçekleştirildi. Toplamda ekip sayısı 200’e ulaştı. Hem mağara içinde hem de mağara dışında kamp kuruldu. Öncelikle tabi rahatsızlık yaşandığı için kan, serum ve ilaç takviyesi mağara içine sağlandı. Kendine gelmeye başlandığı andan itibaren de tahliye süreciyle ilgili hazırlıklar gerçekleştirildi. Çok dikkatli titizlikle bir operasyon gerçekleştirildi" diye konuştu.

"Tedavisi devam edecek"
Mağaranın derinliğinin bin 276 metre olduğunu hatırlatan Pehlivan, "Ekibin indiği derinlik de bin 40 metreydi. Tabi dikine bir yapı. O bin metreye inmek için ekiplerin ifadesiyle yaklaşık 5 kilometrelik bir güzergah oluşturulmuştu. İstasyonlar kuruldu, halat sistemleri ve ara kamplar oluşturuldu. Nitekim 12 Eylül tarihi itibarıyla gece yarısı 00.30 sulularında mağaradan salimen çıkarılması gerçekleştirildi ve helikopterle önce Mersin il merkezimize, oradan da şu anda bulunduğumuz Şehir Hastanemize getirildi. Biraz önce doktorlarımızdan bilgi aldık. Tetkik ve tedavisi devam ediyor. Kendisiyle de konuştuk. İyi hissettiğini ve giderek daha iyiye gittiğini kendisi de ifade etti. Doktorlarımız da ifade etti. Bir süre burada misafir edilecek, hastanemizde kalacak, tedavisi sürecek. Ondan sonra da tabi doktorlarımızın takdiriyle taburcu işlemleri gerçekleştirilecek. Bu kurtarma operasyonu belki de dünyada ilk 3’e girebilecek zorlukta ve mağara derinliği itibarıyla da en derin noktalarda yapılan bir operasyon oldu. Burada başta AFAD Başkanlığımız olmak üzere, emeği geçen bütün kurumlarımızı bir kere daha hem kutluyor hem teşekkür ediyoruz. Kendisi de az önce hem ilgili kurumlara, bakanlıklarımıza, AFAD Başkanlığımıza teşekkürlerini ifade etti, memnuniyetini ifade etti. Bizim için her bir vatandaşımız nasıl bu ve benzeri konularda önce sağlığı ve güvenliği önemliyse, bu ve benzeri faaliyetlere giren herkes için de yine devletimiz, ilgili bakanlıklarımız, birimlerimiz bu konuda gerekli desteği sağlıyor" şeklinde konuştu.
Aralarında yabancı mağara bilimcilerinin de olduğu 15 kişilik bilim adamından oluşun grup, keşif için 3 Eylül’de bin 276 metre derinlikteki Anamur ilçesinde yer alan Morca Mağarası’na inmiş, ekip üyelerinden ABD’li Mark Dickey’in mide kanaması geçirdiği ihbarı üzerine bölgeye ekip sevk edilmişti. Dickey’i kurtarmak için 8 ülkeden 200 personel yoğun bir çalışma başlatmış, yaklaşık bin 40 metre derinlikte yapılan ilaç tedavisi ve kan nakliyle sağlık durumu iyiye gitmişti. Doktorların hastanın sedyeyle taşınabilir olduğuna karar vermesi üzerine Dickey, zorlu bir tahliye sürecinin ardından 12 Eylül’de yüzeye çıkarılmış, oradan helikopter ile Mersin Şehir Hastanesi’ne getirilerek tedavi altına alınmıştı.
Kaynak : İHA
Ekleme Tarihi : 2023.09.13 21:25:02
Son Düzenlenme Tarihi :