Kaymakam Faruk Erdem, "Elmalı’da ikinci Haçlı seferinde Haçlılar Anadolu’ya girdiği zaman Haçlıların Müslümanlaşması olayı var" dedi.
Kaymakam Erdem çok az kişi tarafından bilinen bu tarihi olayı açıkladı:
Alman ve Fransız ordularından, ana ekseni bunlardan oluşan 2. Haçlı ordusu Kudüs’e gidecek. Bunun için de Anadolu’dan geçmeleri gerekiyor. O zaman Konstantinapolis’e gelindiği zaman Roma İmparatorunun müsaade etmesi gerekiyor, oradan devam etmeleri için. İmparator 1. Haçlı seferinde yaşanan sıkıntıları bildiği için hızlıca İstanbul’da bekletmeden geçiriyor. Orduları Anadolu’ya atıyor. Oralarda bir takım yağma yapmışlar, itikadi noktada batı hıristiyanlığı ile doğu hıristiyanlığı zaten birbirinden çok farklı. Hıristiyan - Müslüman mantığıyla birbirlerine tersler bazı noktalarda. Anadolu’nun o zaman yerel halkları da kutsal haçlı ordusunu istemiyor çeşitli sebeplerle.
Bunlar Anadolu’dayken destek bulamadıkları için ilk girdikleri andan itibaren iaşe sorunları başlıyor.. Yemek yiyecek bulamıyorlar. Bir takım başka sıkıntılar yaşıyorlar. O zamanki akıncılardan baskın yiyorlar. Küçük gruplar halinde akıncılar baskın yapıyorlar. Zayiat verdiriyorlar. Yerel halklarda bunlara karşı direniyorlar. Hıristiyan Rumlardan bahsediyoruz. Onlarda destek vermiyorlar.
Bunlar yani Haçlı ordusu sonra bir şekilde Elmalı’ya kadar geliyor. Elmalı’ya vardıkları zaman aman veriyorlar. Perişan haldeler. Bizim kültürümüzde de aman verilene dokunulmaz hesabıyla buradaki Müslümanlarda onlara yiyecek falan veriyorlar. Biraz ilgileniyorlar. Hoşlarına gidiyor. O zaman hatta rakamlar doğru veya yanlış olabilir ama o Haçlı ordusundan 3 bin asker Müslüman olmuş gördükleri merhametten dolayı.
Hatta Haçlıların papazı var. O da “Ey kılıçtan daha zalim olan merhamet düşmanımızı bile bize sevdirdi” diyor. Onun da böyle bir lafı var.
Böyle olunca Elmalı’daki inanç yapısını da anlıyoruz. Bu kabul ve geçişkenliği anlayabiliyoruz. Bu aslında Osmanlı’da klasik cihat haricinde, harp haricinde bir istimated politikası var. Yani gönül çalma politikası. Dervişleri abdallar gittikleri yerlerde İslamın iyi yönlerini, güzel yönlerini anlatarak sözle insanları Müslümanlaştırıyorlar. Özellikle sınır bölgelerinde."
