110 bin esnaf ve sanatkarın bağlı olduğu İl merkezi ve ilçelerde bulunan esnaf odalarına kayıtlı olduğu esnaf ve sanatkarlar odalarının Antalya’daki en tepedeki başkanı Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Adlıhan Dere, yayınladığı videoda “Bayram alışverişlerini esnaf ve sanatkarımızdan yapmaya özen gösteren, daima esnafımızın yanında olduğunu hissettiren hemşehrilerimizin çoğaldığını görünce gördükçe bu mutluluğumuz kat kat artıyor” demişti
Kurban Bayramı süresince Antalya’da yalnızca kurban etlerinin kıyma çekimi ve işlenmesi değil, bayram alışverişinin genel tablosu da tartışma konusu oldu. Özellikle bayram öncesi ve bayram süresince kent genelinde Esnaf Odaları üyeleri şekerlemeciler, tatlıcılar, kuruyemişçiler, giyim mağazaları ve mahalle esnafı beklediği hareketliliği yaşayamazken, vatandaşların önemli bölümünün gıda alışverişlerini zincir marketler ve hipermarketlerden, giyim-ayakkabı- hediyelik eşya alışverişlerini AVM’lerden, tatlılarını ise bölgesel mağazalardan yapması dikkat çekti. Öyle ki, kurban bayramı dolayısıyla satışı önemli ölçüde artan bıçaklardan, satıra, et tahtalarından mangala, kömürden, kömürü tutuşturan jellerin bulunduğu malzemelerin satışı zincir market ve hipermarketlerde adeta patlarken, bu malzemeleri piyasaya göre daha ucuza satan Demirciler Çarşısı’na ise vatandaş bıçaklarını biletmek için bile uğramadı.
Antalya’da kasap esnafı, yıllardır bayram dönemlerinde en önemli gelir kalemlerinden biri olan kıyma çekimi ve et işleme hizmetlerinin büyük bölümünü hipermarketlere ve merdiven altına kurulan gayri resmi yerlere kaptırdı. Diğer sektörlerde faaliyet gösteren esnaflar da benzer sıkıntılar yaşadıklarını ifade etti.
Bayramlık kıyafetlerden çikolata ve şekere, kuruyemişten içeceğe kadar birçok ürünün çarşı içindeki esnaf ve sanatkar yerine zincir marketlerden satın alınmasının küçük işletmeleri olumsuz etkilediği belirtildi.
AVM’lerin özellikle giyecek satan mağaalarında neredeyse iğne atsan yere düşmeyecek bir görüntü bayram öncesinden başlarken bayram sürresince de hareketliliğin devam ettiği gözlendi.
Özellikle mahallelerde faaliyet gösteren giyim mağazaları, ayakkabıcılar, şekerlemeciler ve kuruyemişçiler, geçmiş yıllarda bayram öncesi yaşanan yoğunluğun bu yıl da görülmediğini ifade ettiler.
Esnaflar, vatandaşların tek noktadan alışveriş yapma imkânı sunan hipermarketleri tercih etmesi nedeniyle bayramın ekonomik hareketliliğinin büyük bölümünün zincir marketlere yöneldiğini savundular.
TEPKİLERİN ODAĞINDAKİ İSİM : AESOB BAŞKANI ADLIHAN DERE
Yaşanan gelişmeler üzerine bazı esnaflar, Antalya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (AESOB) Başkanı Adlıhan Dere’ye yönelik eleştirilerini artırdı. Esnaflar, küçük işletmelerin her geçen yıl daha fazla müşteri kaybettiğini savunarak, bayram öncesinde yerel esnafın desteklenmesine yönelik güçlü kampanyalar ve farkındalık çalışmaları yapılmadığını öne sürdüler.
Esnaf temsilcileri, yıllar önce “Bayram denildiğinde akla mahalle esnafı gelirdi. İnsanlar bayramlığını çarlardaki mağazalardan alır, çikolatasını ve şekerini esnaftan temin eder, etini kasabında çektirirdi. Bugün ise vatandaşların büyük bölümü tüm alışverişini hipermarketlerden yapıyor. Bayramın bereketi zincir marketlere giderken küçük esnaf ayakta kalma mücadelesi veriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Antalya’daki birçok küçük işletme sahibi, artan maliyetler ve değişen tüketici alışkanlıkları karşısında destek beklediklerini belirtirken, bazı esnaflar “Hipermarketler bayramı yaşadı, mahalle esnafı ise kan ağladı. Sorun büyürken esnaf odası yönetimi seyretmekle yetindi” eleştirisini dile getirdi.
Bayram sonrasında gözler şimdi esnaf kuruluşlarının atacağı adımlara çevrilmiş durumda. Küçük işletmeler, yerel ekonominin korunması ve mahalle esnafının rekabet gücünün artırılması için somut projeler geliştirilmesini talep ediyor.
*Abdültalip GÜNGÖR
