Antalya İl Koordinasyon Kurulu, Çakırlar’da planlanan toplu konut projesi ile Çandır Çayı üzerindeki kum-çakıl alım faaliyetlerine ilişkin sert bir açıklama yaparak, iki sürecin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini savundu. Kurul, söz konusu projelerin Antalya’nın su kaynakları, taşkın güvenliği, kıyı dengesi ve planlama bütünlüğü açısından ciddi riskler taşıdığını belirtti.
“Sosyal konuta değil, plansızlığa karşıyız”
TMMOB çatısı altındaki meslek odaları adına yapılan açıklamada, sosyal konut üretimine karşı olunmadığı vurgulanırken, itirazın bilimsel ve teknik kriterlerin göz ardı edilmesine yönelik olduğu ifade edildi.
Açıklamada, Çakırlar bölgesinde planlanan TOKİ projesinin ilk etapta 56,3 hektarlık alanda 206 blok, 4 bin 574 konut, 61 ticari birim, iki okul ve bir camiden oluştuğu, ancak üst ölçekli plan değişiklikleriyle alanın yaklaşık 238 hektara çıkarıldığı belirtildi.
Bu büyüklükteki bir projenin bölgeye 30 ila 40 bin kişilik ek nüfus getireceği kaydedilen açıklamada, ulaşım, altyapı, enerji, içme suyu ve sosyal donatı ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına ilişkin yeterli planlama yapılmadığı öne sürüldü.
Taşkın ve içme suyu uyarısı
Kurul, resmi kurum görüşlerinde proje alanının bir bölümünün Çandır Çayı’nın taşkın etki alanı içerisinde kaldığının belirtildiğini hatırlatarak, dere ıslahı tamamlanmadan yapılaşmaya başlanmaması gerektiğine dikkat çekti.
Ayrıca bölgenin II. derece içme suyu koruma alanında bulunduğu ve içme suyu kuyularının beslenim havzası içerisinde yer aldığı vurgulanırken, IRAP 2021 verilerine göre alanın önemli kısmının taşkın riski altında olduğu ifade edildi. Zemin ve temel etütleri tamamlanmadan ihale ve yapım sürecinin başlatılmasının da ciddi bir mühendislik eksikliği olduğu savunuldu.
“Kum-çakıl alımı kıyı erozyonunu artırabilir”
Açıklamada, Çandır Çayı üzerinde planlanan kum ve çakıl alım faaliyetlerinin de TOKİ projesinden bağımsız düşünülemeyeceği belirtildi.
DSİ’ye ait tersip bentlerinin memba kısmında bulunan yaklaşık 57 bin metrekarelik iki sahada toplam 266 bin metreküpü aşan malzemenin bulunduğunun ifade edildiği açıklamada, bu malzemenin “temizlik” veya “rusubat alma” gerekçesiyle sahadan uzaklaştırılmasının kıyı dengesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği dile getirildi.
Meslek odaları, bilimsel çalışmaların Konyaaltı Sahili’nin sediment kaynağının Boğaçay havzası olduğunu ortaya koyduğunu belirterek, havzada yapılacak müdahalelerin kıyı erozyonunu hızlandırabileceği ve Konyaaltı Sahili’nde daralmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.
Ruhsat tartışması
Açıklamada ayrıca, 3213 sayılı Maden Kanunu’na dayalı Maden Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine dikkat çekilerek, kamu projeleri kapsamında çıkarılan malzemenin yalnızca ilgili projede kullanılabileceği, ticari amaçla değerlendirilebilmesi için ruhsat alınmasının zorunlu olduğu ifade edildi.
Bu nedenle Çandır Çayı’nda yürütülen süreçte ruhsatlandırma yapılmasının, faaliyetin yalnızca dere temizliği değil aynı zamanda ekonomik bir faaliyet niteliği taşıdığı yönünde soru işaretleri doğurduğu belirtildi.
Kurul ayrıca, Antalya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde kurulan AYDAŞ Turizm Tanıtım ve Ticaret Limited Şirketi’ne Çandır Çayı bölgesinde yaklaşık 50 bin metrekarelik alanda ruhsat düzenlendiği yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulmasını istedi.
“Koruma alanlarında kum-çakıl alımı yasak”
Açıklamada, 2009 yılında yayımlanan Antalya Boğaçay Kaynağı İçme Suyu Kuyuları Koruma Alanı İlanı’na atıf yapılarak, mutlak koruma alanları ile I. ve II. derece koruma alanlarında kum ve çakıl temininin açık şekilde yasaklandığı hatırlatıldı.
Bu nedenle koruma alanı içerisinde ruhsat verilmesi veya alanın stok sahası olarak kullanılmasının kabul edilemeyeceği belirtilirken, bunun kamu yararı ve içme suyu güvenliği açısından ciddi sakıncalar doğuracağı savunuldu.
Mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı
Antalya İl Koordinasyon Kurulu, meslek odalarının açtığı dava kapsamında TOKİ projesine ilişkin ÇED süreci hakkında Antalya 2. İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararı verdiğini de açıkladı.
Mahkemenin, gerekli ÇED süreci işletilmeden verilen “ÇED olumlu” kararını hukuka aykırı bulduğu belirtilen açıklamada, projenin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinin vurgulandığı kaydedildi.
“Sürecin takipçisi olacağız”
Açıklamanın sonunda, Çakırlar’daki toplu konut projesi ile Çandır Çayı üzerindeki faaliyetlerin havza ölçeğinde ve kümülatif etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Meslek odaları, taşkın güvenliği sağlanmadan, içme suyu kaynakları korunmadan ve bilimsel planlama gerekçeleri ortaya konulmadan projelerin ilerletilmesine karşı olduklarını belirterek, hukuki ve idari tüm süreçlerin takipçisi olacaklarını duyurdu.
