Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Cavit Erkılınç, İlan Müdürü İdris Armağan Çam, Kontrol Hizmetleri Müdürü Özden Onur, Kurumsal İletişim Müdürü Oğuz Akçakoca’nın yanısıra Basın İlan Kurumu Konya ve Antalya Şube Müdürleri’nin de katıldığı Antalya, Isparta, Afyon Karahisar, Burdur, Konya ve Karaman Yerel Gazete Sahipleri ve yöneticilerinin buluştuğu bölge toplantısı, internet haber sitelerinde de resmi ilan yayınlanması ile ilgili TBMM’de komisyonlardan geçen bir tasarının yasalaşmak üzere olduğu şu günlerde yapılması kafalardaki bazı soruların cevaplanması açısından son derece yerinde oldu.
Bu toplantı sonunda beş şey kesin.
1- Basın İlan Kurumu, internet haber sitelerinde de resmi ilan yayınlattırılması konusunda kararlı.
2- Sözkonusu yasa kanunlaştığı anda (Ekim ayında meclisin açılmasıyla birlikte yasalaşması sözkonusu) Basın İlan Kurumu internet haber sitelerine “ben size ilan gönderiyorum, hadi hemen yayınlayın” demeyecek.
3- Basın İlan Kurumu’ndan resmi ilan alan yerel ya da haftalık gazeteler internet haber sitelerinde de resmi ilan yayınlamak isterlerse (elbette yükümlülükleri olacak) bazı kolaylıklar sağlanacak.
4-İnternet haber sitelerinin resmi ilan yayınlayabilmesi için, şu anda gazeteler için uygulanan (vergi kaydı, kadro, güncel ve özel haber sayısı gibi şartların yanına daha başka ilave şartlar (tıklanma) eklenecek.
5- İnternet haber sitelerinin resmi ilan yayınlayabilmeleri için belirli bir zaman diliminde önce istenen şartların yerine getirilip- getirilmediğine bakılacak.
Yani bir süreç olacak.
Sözkonusu bölge toplantısının asıl ana paylaşımı, Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Cavit Erkılınç’ın bu süreçten gazetelerin kazançlı çıkacağını üstüne basa basa söylemesi.
*****
Sayın Erkılınç yaşanmış fıkra gibi bir olayı anlattı.
Bir ilçede günlük ya da haftalık yayınlanan bir gazete yokmuş. O ilçede haftalık gazete çıkarmak isteyen bir kişi, Basın İlan Kurumu’na başvurarak resmi ilan yayınlamak istediğini belirtiyor ve denetim istiyor. İstanbul’dan denetleme için o ilçeye giden görevliler gördükleri manzara karşısında şaşırıyorlar. Çünkü, gazete bürosu olarak gösterilen yerin elektriği yok, suyu yok, tabelası yok. Tutanağı tutuyorlar, fotoğraflıyorlar tam çıkmak üzere iken elinde tepsiyle kahve çalışanı geliyor içeridekilere sesleniyor:
“Abi, işiniz bittiyse masa ve sandalyemizi alalım.”
*****
Sayın genel müdür ısrarla gazeteleri kapatma gibi bir düşüncelerinin olmadığını söylüyor.
Basın İlan Kurumunu’nun cezalandırmak ya da ödüllendirmek gibi bir düşünce içinde olmadığını, sadece var olan yasa ve yönetmeliklerin uygulandığını belirtiyor. Yazılı basının sıkıntısını bildiklerini ve pandemi döneminde ve sonrasında sağladıkları birçok kolaylıkla yaşamlarını sürdürmelerine katkı da bulunduklarını belirtiyor.
Sayın genel müdür kadro, baskı, abone - bayi yoluyla satış ve asgari kadro konusunda denetimlerin devam edeceğinin sinyalini verirken, bana göre sistemin nasıl işlediğini daha net bir ifade ile sistemde yapılan ama YAPILMAMASI gereken yanlışları bildiklerini de vurguluyor ve uyarıyor.
****
Günümüzde vatandaş gazete almaya gerek duymadan dijital ortamda daha çok ve ÖZEL habere anında, hem de bir ücret ödemeden ulaşabiliyor
Ankara, İstanbul ve İzmir’i bir kenara koyarsak bugün il merkezindeki gazetelerin günde en az 400 adet gazeteyi satması şarttır. Bu satışların yüzde 30’unun bayiler aracılığıyla yapılması gerekiyor.
Gazete maliyetinin defalarca katlandığı günümüzde gazeteye 3-5 aylık abone yapmak ya da bayi aracılığıyla gazete satabilmek ise o kadar zor. Öyle ki çoğu vatandaş bedava verdiğiniz gazeteyi bile almak istemiyor, bu da ayrı bir gerçek.
*****
İşin birde şu yönü var. Siz ilanınızı ya da haberinizi yayın yaptığınız il ve ilçede belirli bir sayıda kişiye ulaştırabilirsiniz. Ama ilanı ya da haberi internet haber sitesi’nden, Türkiye’nin, hatta dünyanın dört bir köşesinde yaşayanlara ulaştırmanız mümkün.
Bir örnek vereyim. Elmalı Milli Emlak Müdürlüğü’nün geçtiğimiz haftalarda bir arsa satış ihalesi vardı. İhale gazetemizde yayınlandı ama biz bu ihaleyi ayrıca haberleştirdik, gazetemizde ve internet haber sitemizde de yayınladık, o haberimizi sosyal medya hesaplarımızdan paylaştık ve sonuç ne oldu biliyor musunuz ?
İhale salonu katılımcıları almadı. Milli Emlak Şefi’ne “daha büyük bir salon ihtiyaçmış ?” dediğim zaman aldığım cevap “Bu kadar yoğun bir katılım beklemiyorduk” oldu.
Sayın genel müdüre katılıyorum. Basında dijital dönüşüm artık kaçınılmazdır.
Eğer biz kendimizi yenilemezsek, er ya da geç resmi ilan yayınlama hakkımız son bulacak, gazetelerimizi kapatmak zorunda kalacağız.
*****
Basın İlan Kurumu gazeteleri kapatmak isteseydi;
Kurum şubesi bulunan illerde resmi ilan yayınlayabilmek isteyenler için uygulanan 36 aylık bekleme süresini eskiden olduğu gibi 12 aya çekerdi. İnanın hangi il olursa olsun, bu süre sonunda onlarca yeni gazete resmi ilan yayınlama hakkı kazanır, bunun doğal bir sonucu olarak resmi ilan pastası bir dilim bile kalmazdı.
****
Bölge toplantısında özellikle ilçelerde ki kadro sorunu gündeme geldi.
Gerçekten kadro için aranılan 2 yıllık çalışma şartı ilçe gazetelerinin elini kolunu bağlıyor. İlçede Bir gazete sahibinin, “Benim oğlum üniversiteyi kazanamadı, yanımda çalışıyor. Ama ben kadroda gösteremiyorum” tepkisi yerindeydi.
******
Sonuç olarak katıldığım Konya bölge toplantısında internet haber sitelerinin resmi ilan yayınlaması ile ilgili endişeler benim açımdan ortadan kalkmıştır, bundan sonrası önemlidir.Basın İlan Kurumu yasanın çıkmasıyla beraber A ya da B planını paylaşmalı, bu plana göre de görüşlerimiz alınmalıdır.
BİK tarafından 400 gazete satışının yeterli kabul edildiği bir ortamda resmi ilan yayınlayacak internet haber sitelerinden günlük 5-10 bin gibi afaki rakamlarda organik tıklanma beklenmemeli, kadro konusunda 2 yıl şartı belirli sayıda aranmalı, 1 nci derece yakınlardan hiç olmazsa 1 kişinin kadroda olmasına izin verilmelidir. Hayırlı olur umarım.
* Erkin ÖZGÜNSÜR
