Elmalı’da pancar sevkiyatı krizi yaşanıyor. Burdur Şeker Fabrikası’na pancar taşıma ihalesinin düşük bedelle sonuçlandığını savunan çiftçi ve nakliyeciler, belirlenen ücretlerin taşıma maliyetlerini karşılamadığını belirterek tepki gösterdi. Ziraat Odası, Taşıyıcılar Kooperatifi, muhtarlar ve üreticilerin aldığı ortak karar doğrultusunda, sorun çözülene kadar Burdur’a pancar sevkiyatının yapılmaması kararı alındı. Ziraat Odası Başkanı Başkanı Mustafa Yılmaz bu şartlarda pancarın fabrikaya gönderilmesinin mümkün olmadığını ifade ederken, “Çiftçi pancarını Burdur’a göndereceğim diye taahhüt verdi. İyi güzel de pancarı gönderecek kamyoncu bulamazsa nasıl gönderecek ? Bu şartlarda fabrika da zarar edecek. Neden ? Fabrikanın önünde pancar olmayınca işleyemeyecek. Çalışamayacak. O fabrika üretim aşamasına gelinceye kadar 1 aylık bir süreçte ısınıyor. Şu anda fabrikada şaltere basılırsa ürünü 20 gün sonra almaya başlayacak. Biz 20 gün pancar göndermediğimiz zaman fabrikada zarar edecek “ dedi.
Elmalı’da pancar sevkiyatı krizi yaşanıyor. Burdur Şeker Fabrikası’na pancar taşıma ihalesinin düşük bedelle sonuçlandığını savunan çiftçi ve nakliyeciler, belirlenen ücretlerin taşıma maliyetlerini karşılamadığını belirterek tepki gösterdi. Ziraat Odası, Taşıyıcılar Kooperatifi, muhtarlar ve üreticilerin aldığı ortak karar doğrultusunda, sorun çözülene kadar Burdur’a pancar sevkiyatının yapılmaması kararı alındı.
S. S. 17 Nolu Elmalı Taşıyıcılar Kooperatifi’nde; Elmalı Ziraat Odası Başkanı Mustafa Yılmaz, Elmalı Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanı Mehmet Çalışır, Elmalı Ulaşım Hizmetleri Esnaf Odası Başkanı Fatih Yılmaz, MHP Elmalı İlçe Başkanı Hasan Sert ve meclis üyeleri, CHP Elmalı İlçe Başkanı Şakir Aydın, Yeni Parti Elmalı İlçe Başkanı Yakup Coşkun, Elmalı Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi Başkanı Mustafa Turhan, muhtarlar, çiftçiler ve kooperatif üyelerinin katıldığı bir toplantı gerçekleştirildi Yapılan toplantıda ortak bir karar alındı. Nakliye sorunu çözülünceye kadar pancar sevkiyatının yapılmaması kararı alınırken, ayrıca gelecek hafta içerisinde çok daha geniş katılımlı bir toplantı yapılmasına da karar verildi.
S. S. 17 Nolu Elmalı Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanı Mehmet Çalışır, “Şu anda çiftçimiz mağdur. Nasıl mağdur ! Pancar ihalesi çok düşük fiyatla yapıldı. Kantar ihalesi. Çiftçinin taahhütü var fabrikaya pancarı göndermek için. Belirlenen fiyattan çiftçinin pancarını Burdur Şeker Fabrikasına göndermesi demek sefer başına 10 bin lira. Çiftçinin 60 bin ton taahhütü var ve kendisi gönderiyor. 30 bin tonunu devlet kantara indiriyor. Düdenköy’deki kantara indiriyor. İhale de kantar üzerinden yapıldı. Çiftçi tarlasından yükleyerek Burdur’a gönderiyor. Çiftçi Burdur’a gönderdiği zaman yaklaşık %8-10 arasında firesi çıkar. Bu da çitfçinin cebinden çıkar. Bu arada kamyoncu da bu fireyi boşuna taşımış olur.
Çiftçi bu kantar ihalesiyle cebinden 10 bin lira ödeyeceği gibi devlet kendi ödemesini 30 günde yapar. Bu da kamyoncuyu kurtarmaz. Nakliyeci bu parayı çiftçiden peşin isteyecek ve bir de üzerine devletin verdiği paranın, ihalenin yapıldı şekilde verdiği paranın seferinden 10 bin lira isteyecek. Burada en büyük mağdur çiftçi.
Bu şartlarda, bu rakamlarla pancarı çektirmemiz mümkün değil. Çiftçinin göndermesi mümkün değil. Çiftçi kalan 60 bin ton pancarı kantara dökemeyeceğine göre ! Çiftçi ayrıca fabrikaya da taahhüt verdi ekerken fabrikaya teslim diye.
Devletin yaptığı bu ihalede sadece kantar baz alınarak çok düşük fiyat verildiği için çiftçi şu anda mağdur.
Sıkıntı şu. Elmalı’da 90-100 bin ton pancar var. Bunun 30 bin tonunu Şeker kantara döküyor, onun üzerinden de 90-100 bin tonun parasını ödüyor. Tarladan gönderdiğini de belirlediği rakam üzerinden ödüyor.
Kantara döktüğü pancar +KDV, tarladan götüren -KDV. Tarladan götürdüğün anda %4 stopaj düşüyor. Kantardan verdiği ihalenin de altına düşüyor. Bu rakamlarla 25 ton atan bir tırın 15 bin 750 lira yapıyor nakliyesi. Kamyon kilometrede 14 lira yakıyor. Kalan 1750 liraya kimse yapmaz bu işi. Bu defada kamyoncu çiftçiye ben sana 10 bin lira götüreyim diyor.
Burada mağdur çiftçi, mağdur kamyoncu. Hepimiz yüzyüze bakıyoruz. Çiftçi benden kooperatif para istedi diye düşünüyor. Gerçeği görmüyor.
Dışarından da kamyoncu gelmez. Gelse de çiftçiden kantarın üstünde nakliye parasını ister.
Sonuç alıncaya kadar pancarı göndermeyeceğiz. Daha önceki yıllarda kantardan %20 daha fazla bir ödeme yapılıyordu. Şimdi %4-5 eksik geliyor. Birde stopaj kesecek.
BURDUR’A PANCAR GÖNDERMEYECEĞİZ
Biz sonuç alıncaya kadar burdur’a pancarı göndermiyoruz. Ziraat Odası, Taşıyıcılar Kooperatifi, sivil toplum örgütleri hepimiz bu işin içindeyiz. Karar aldık. Sonuç alınıncaya kadar pancar gitmeyecek.”
Mağduriyet: “Kantarda ödediği para ile pancarı fabrikaya taşıttırmaya çalışması.”
Fabrika taşımayı çiftçiye ve kamyoncuya yıkmak istiyor” dedi.
ZİRAAT ODASI BAŞKANI YILMAZ
Ziraat Odası Başkanı Başkanı Mustafa Yılmaz’da bu şartlarda pancarın fabrikaya gönderilmesinin mümkün olmadığını ifade ederken, “Çiftçi pancarını Burdur’a göndereceğim diye taahhüt verdi. İyi güzel de pancarı gönderecek kamyoncu bulamazsa nasıl gönderecek ? Bu şartlarda fabrika da zarar edecek. Neden ! Fabrikanın önünde pancar olmayınca işleyemeyecek. Çalışamayacak. O fabrika üretim aşamasına gelinceye kadar 1 aylık bir süreçte ısınıyor. Şu anda fabrikada şaltere basılırsa ürünü 20 gün sonra almaya başlayacak. Biz 20 gün pancar göndermediğimiz zaman fabrikada zarar edecek.
Çiftçi pancarı teslim etmek için taahhüt etti de buranın 30 bin ton alma kapasitesi var. Geriye kalan 60 veya 70 bin ton tahmin ediliyor Elmalı’da kalacak olan pancar. Çiftçinin bu şartlarda bu rakamlarla pancarı gönderme şansı hiç yok kamyoncu pancarı çekmeyince.
Üretici cebinden 10 bin lira verse de gönderme şansı yok. Neden ? Kamyoncu 10 bin liramı peşin ver diyecek. Elmalı’da bu ekonomik şartlarda 10 bin lirayı verecek çiftçi sayısı çok az. Kabadayı çiftçi çok az. Bunu da veremeyecek.
Konya’da geçen yıl oldu. Karın altında kaldı pancarlar.
Amaç burada çiftçiyi kollamak mı ? Burada nakliyeci de mağdur olacak. Burada 150 kamyoncu da bir yıldır bu dönemi bekliyor. Neden 2,5 ay pancar çekecek. Hem Düdenköy’den hem de tarladan. Bu olmadığı zaman Elmalı kamyoncusu mağdur olur. Çiftçide mağdur olacak. Bizde bir söz vardır. Taşıma suyla değirmen dönmez.
Denizli’deki ihaleyi alan vatandaş buraya isterse 5 kamyon gönderir. Eksik çeker ama ben çekiyorum der. Ben çekiyorum ve daha zamanım var der. Bu kandırmaca olur. Burada ivedilikle Türk Şeker’in tekrar ihaleleri yenileyip Elmalı kamyoncusuna vermesi lazım. Bunu Elmalı Taşıyıcılar Kooperatifine vermesi lazım.
Tarihinde ilk kez Düdenköy deposuna hazır gelen pancarlar için kamyoncuya eksik verildi nakliye bedeli. Bu tarihte ilktir. Kamyoncu zaten çamura girmek istemiyor. Sen zaten eksik fiyat vermişsin. Tarlaya mesafesine göre git-gel yaklaşık 15 - 30 litre yakar.
Şoför bulan kamyoncu da bulduğu şoföre 3 bin lira ödüyor. Ayrıca yemek parası da veriyor. Bu da toplam 4 bin lira yapar. Burada kamyoncu da zarar ediyor.
Bizim oda başkanları, kooperatif, muhtarlar, çiftçiler olarak son kararımız Burdur’a pancar göndermeyeceğiz. Taşıma yapılmayacak. Sonuç alıncaya kadar tepkimiz devam edecek, hakkımızı arayacağız.
Elmalı’nın tarım yapılan her alanında pancar üretimi yapılsa da en fazla Zümrütova ve Tekke mahallelerinde ekim yapılıyor.
HESAPSIZLIĞIN CEREMESİNİ KAMYONCU VE ÇİFTÇİ ÇEKMEMELİ
Bir dengesizlik var. Hesapsızlık var. Bu hesapsızlığın ceremesini kamyoncu, çiftçi bu saatten sonra çekemez. Ağır ağır Elmalı’da pancarcılık bırakılıyor. Şu anda pancarcılık son bir ümit. Bu şartlar böyle devam ederse, gelecek yıl bu ovalarda pancar ekecek adam arar şefler. Ama bulamaz. Çiftçinin pancar maliyeti 2750 TL. belki de daha fazla. Çiftçi kazanacağı parayı nakliyeye vermesin.
Bunun üstüne bir de 4 bin TL kepçe parası var. Kamyonlara kepçe yüklüyor. Randevulu sisteme dönüldü. Herkes saati beklemek zorunda. Gece 3 olur, 4 olur. Pancar zamanında fabrikaya gelmediği zaman bu kez fabrika ceza uyguluyor ve 3 sefer randevuya yetişemedin mi üretici bir hafta ürün gönderemiyor. Ne buraya ne de fabrikaya.” dedi.
Toplantı sonrasında pancarın nakliyesinin yapılmaması ve nakliye fiyatlarında iyileştirme yapılınc konusunda ortak bir görüşe ulaşıldı. * FERUDUN ÖZGÜNSÜR
