Yörük Sanayici ve İş İnsanları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Avukat Mustafa Alper Oral, 16 Nisan Dünya Yörükler Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Yörüklerin karşı karşıya olduğu çok yönlü sorunlara dikkat çekerek çözüm çağrısında bulundu.
Oral, Yörüklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan köklü geçmişleri, üretim kültürleri ve doğayla uyumlu yaşam biçimleriyle bu toprakların en önemli değerlerinden biri olduğunu vurguladı. Özellikle Toroslar ve Antalya başta olmak üzere bölgede Yörüklerin tarım, hayvancılık ve kırsal ekonominin temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çekti. Yörüklerin aynı zamanda doğa ve ormanların korunmasında yüzyıllardır sürdürülen bilinçli bir yaşam pratiğinin temsilcisi olduğunu ifade etti.
Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Toroslar’da bir Yörük çadırında duman tütüyorsa, bu milleti hiçbir güç yıkamaz” sözünü hatırlatan Oral, Yörüklerin taşıdığı kültürel ve stratejik öneme rağmen günümüzde ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Açıklamada, Yörüklerin önemli bir bölümünün hâlen sosyal güvenlik sisteminin dışında kaldığına dikkat çekildi. Gelirlerin düzensiz ve mevsimsel olması nedeniyle Bağ-Kur primlerinin sürdürülebilir şekilde ödenemediği, bu durumun hastalık, yaşlılık ve iş kazaları gibi durumlarda mağduriyet yarattığı ifade edildi. Yörüklerin yaşam koşullarına uygun, esnek ve devlet destekli bir sosyal güvenlik modelinin gerekliliği vurgulandı.
Eğitim alanında da önemli sorunlar yaşandığı belirtilen açıklamada, göçer ve yarı göçer yaşam biçiminin çocukların eğitim sürekliliğini olumsuz etkilediği, bu nedenle taşımalı eğitim sisteminin güçlendirilmesi, yatılı bölge okullarının yaygınlaştırılması ve mobil eğitim modellerinin devreye alınması gerektiği kaydedildi.
Enerjiye erişimde yaşanan sıkıntılara da değinen Oral, yayla ve kırsal alanlarda elektrik altyapısının yetersiz kaldığını, bu nedenle özellikle güneş enerjisi gibi taşınabilir ve sürdürülebilir çözümlerin desteklenmesinin zorunlu hale geldiğini ifade etti.
Yörüklerin temel yaşam alanları olan mera ve yaylaların son yıllarda artan imar faaliyetleri, turizm yatırımları ve madencilik çalışmaları nedeniyle daraldığına dikkat çekilen açıklamada, bu durumun göçer yaşamı ve hayvancılığı tehdit ettiği belirtildi. Bu alanların korunması ve Yörüklerin kullanım önceliğinin hukuki güvence altına alınması gerektiği vurgulandı.
Hayvancılık sektöründe artan yem, bakım ve nakliye maliyetlerinin küçük üreticiyi zor durumda bıraktığına işaret eden Oral, üreticilere yönelik desteklerin artırılması ve maliyetleri azaltıcı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sağlık hizmetlerine erişimde de sorunlar yaşandığını belirten Oral, kırsal ve dağlık bölgelerde mobil sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve düzenli saha hizmetlerinin oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Kentleşmenin etkisiyle genç kuşakların Yörük kültüründen uzaklaştığını belirten açıklamada, bu durumun kültürel miras açısından risk oluşturduğu, bu nedenle eğitim, tanıtım ve kültürel faaliyetlerin artırılması gerektiği ifade edildi.
Yörüklerin karar alma mekanizmalarında yeterince temsil edilmediğine de değinilen açıklamada, yerel ve ulusal düzeyde daha güçlü temsilin sağlanmasının çözüm sürecine katkı sunacağı belirtildi.
Ayrıca Yörüklerin ürettiği doğal ve kaliteli ürünlerin çoğu zaman gerçek değerini bulamadığı, aracı mekanizmalar nedeniyle üreticinin hak ettiği geliri elde edemediği kaydedildi. Bu sorunun çözümü için kooperatifleşme, doğrudan satış ve markalaşma süreçlerinin desteklenmesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamasının sonunda Yörük kültürünün yalnızca geçmişin bir mirası değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir geleceğin anahtarı olduğunu vurgulayan Oral, Yörüklerin üretimdeki rolünün güçlendirilmesi, yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve kültürel değerlerinin korunmasının Türkiye’nin geleceği açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Mustafa Alper Oral, 16 Nisan Dünya Yörükler Günü’nü kutlayarak, Yörük kültürünün yaşatılması ve güçlendirilmesi için çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini kamuoyuna duyurdu.
