Gazipaşa’da, doğal, tarihi ve tüm habitatı ile ender bulunan niteliklere sahip; nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağaları ve Akdeniz foklarının yaşam alanı olan Koru sahilinin ranta açılmasına yönelik girişimlere karşı açılan davada önemli bir yargı kararı verilmiştir.
Antalya Mimarlar Odası'nın konu ile ilgili açıklaması şöyle:
Antalya ili Gazipaşa ilçesi Koru Mahallesi’nde, hazineye ait Fidanlık arazisinde yapılması planlanan Çağrankaya Turizm A.Ş.’ye ait turizm konaklama tesisi için, Antalya Valiliği tarafından verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararına karşı, Mimarlar Odası Antalya Şubesi olarak bölge halkı ile birlikte açmış olduğumuz davada, Antalya 1. İdare Mahkemesi oybirliği ile karar vererek söz konusu işlemi iptal etmiştir.
Mahkeme kararında; dava konusu “ÇED
Gerekli Değildir” kararının bilimsel esaslara, kamu yararına ve hukuka aykırı
olduğu açıkça ortaya konulmuştur.
Kararda ayrıca;
- Bölgenin
Doğal Sit Alanı niteliği gereği düşük yoğunluklu kullanım esasına tabi
olduğu,
- Sahil
bandında artacak çok katlı yapılaşmaların antropojenik baskıyı ciddi
ölçüde artıracağı,
- Bu
durumun bölgede varlığı bilinen ve korunması gereken ekosistem ile hassas
canlı türleri üzerinde geri dönüşü olmayan etkiler yaratabileceği,
- Projelerin
yalnızca tekil değil, kümülatif etkileri ile birlikte değerlendirilmesi
gerektiği,
- Artacak
yapılaşmanın çevredeki tarım alanları üzerinde ciddi baskı oluşturacağı
hususları bilimsel veriler ışığında
değerlendirilmiştir.
Söz konusu alan; uluslararası sözleşmeler kapsamında
korunması gereken Caretta Caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz’de
yumurtlama yaptığı sayılı alanlardan biri olup, aynı zamanda nesli tükenmekte
olan Akdeniz foklarının yaşam alanıdır. Bunun yanı sıra sahilde yer alan ve
dünyaca tanınan doğal havuzlar, benzersiz jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar
olarak korunması gereken doğal miras niteliğindedir.
Buna rağmen, ÇED sürecinde yalnızca
tesisin yatak kapasitesine bakılarak değerlendirme yapılması; alanın ekolojik,
jeolojik ve biyolojik değerlerinin göz ardı edilmesi kabul edilemez bir
yaklaşımdır.
Öte yandan, kıyı alanlarının turizm tesisleri ile
yoğun şekilde yapılaşmaya açılması, Anayasa’nın 43. maddesi ile Kıyı Kanunu’nun
5. ve 6. maddelerinde güvence altına alınan “kıyıların herkesin eşit ve serbest
kullanımına açık olması” ilkesine de açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Turizm yapılaşmasının başlamasıyla birlikte bölgedeki
nüfus artışı, buna bağlı olarak ikinci konut, ticari alan ve hizmet yapıları
gibi baskı unsurları artacak; bu durum da Gazipaşa’nın önemli tarım alanlarının
zamanla yok olmasına neden olacaktır. Benzer süreçler Antalya’nın diğer turizm
bölgelerinde geçmişte yaşanmış ve tarım alanları geri dönüşü olmayan şekilde
kaybedilmiştir.
Mahkeme tarafından verilen bu karar;
- Kıyı
alanlarının korunması,
- Doğal
sit statüsünün gerekliliklerinin yerine getirilmesi,
- Planlama
süreçlerinde bilimsel esasların dikkate alınması
açısından son derece önemli ve emsal niteliğinde
bir karardır.
Aynı zamanda bu karar, çevresel etkiler
göz ardı edilerek verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararlarının yargı
denetiminden geçerek kamu yararı doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi
gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Mimarlar Odası Antalya Şubesi olarak; kentimizin
doğal, kültürel ve tarımsal değerlerinin korunması, kıyı alanlarının rant
baskısından uzak tutulması ve planlama süreçlerinde kamu yararı ilkesinin esas
alınması için yürüttüğümüz mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna
saygıyla duyururuz.
Bilimin, şehircilik ilkelerinin ve
hukukun rehberliğinde; doğayı, kıyılarımızı ve yaşam alanlarımızı korumaya
yönelik tüm süreçlerin takipçisi olmaya devam edeceğiz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
