İnsan vücudu karmaşık bir organizmadır. Bu organizmanın sağlığını sürdürebilmesinde fiziksel aktivite çok önemli bir yere sahiptir. Fiziksel aktivite çeşitli hastalıkların önlenmesinde, vücuttaki kas miktarının artırılmasında, yapılan hareketlerin ve esnekliğin zaman içinde artmasını sağlar.
Fiziksel aktiviteler içerisinde en kapsamlı yer kaplayan faaliyetlerden birisi yüzde sporudur.
Yüzme çeşitli teknikler ile suyun üzerinde kalma ve suda ilerlemeyi temel alan bir spordur. Diğer çoğu spor dallarında genellikle vücudun tek veya birkaç bölümü çalışırken yüzmede vücudun neredeyse tüm parçaları çalışır. Aynı zamanda nefes egzersizleri, kol ve bacakların düzenli hareketi de enerji harcanması noktasında önemlidir. Çoğu sağlık profesyoneli hastalıkların önlenmesinde veya iyileştirilmesinde yüzme sporunu sıklıkla önerir.
Yüzme genellikle herhangi bir ekipman gerektirmez. Denizde veya steril bir havuz ortamında yüzme seviyesine göre kolluk vs gibi ekipmanların dışında temel yüzme kıyafetleri yeterlidir. Yüzme bebeklerden yaşlılara kadar tüm yaş grupları için önerilen bir spordur.
Yüzme Stilleri Nelerdir?
Yüzmeye başlamadan önce yüzme bilinmiyorsa öncelikle alanında uzman bir yüzücü hocadan yüzme teknikleri öğrenilmeli ve yine aynı şekilde bir süre bir hocanın yanında pratik yapılmalıdır. Yüzme eylemi refleks haline geldikten sonra bireysel olarak spor şeklinde günlük planlamalar yapılabilir. Yüzmede bir kaç stil vardır. Bunlar; serbest, sırt üstü, kurbağalama, kelebek stilleri olarak isimlendirilir.
Serbest stilde, vücut suya paralel olarak durur. Ayaklar ise düzenli aralıklarla ritmik hareket ederek vücudun ileri itilmesini ve suyun üzerinden durmayı sağlar. Sağ ve sol kollar dairesel hareketlerle vücudu ilerletir. Bu stil suda en hızlı ilerleme stilidir. Genellikle spor müsabakalarında bu stil tercih edilir.
Sırt Üstü Yüzmenin Faydaları
Sırt üstü yüzme stilinde, suya sırt üstü uzanarak ayaklar suya paralel şekilde uzatılır. Ayaklar ritmik hareketlerle su üzerinde çırpılır, sağ ve sol kollar ise düz şekilde dairesel hareket ettirilerek ilerleme sağlanır. Bu yüzme şekli sırt kaslarının tamamını çalıştırdığından genellikle sırt ile ilgili rahatsızlıklar ve postür bozukluklarında bu yüzme stili önerilir. Sırt üstü yüzmenin faydaları arasında postür bozukluklarının yanı sıra sırta bağlı olarak gelişen omurga rahatsızlıkları da yer alır.
Kurbağalama stilinde, göğüs ve baş suyun üzerindedir. Bacaklar ise önce kendine çekip sonra vuruş yapacak gibi uzatılması sonra tekrar kendine çekilmesi esasına dayanır. Bacakların bu şekilde kurbağa gibi itme gücü uygulaması su içerisinde ilerlemeyi sağlar. Aynı şekilde kollar da simetrik şekilde dairesel hareket ettirilerek yön verilir.
Kelebek yüzme stili, yüzme stilleri arasında en zor stil olarak tanımlanabilir. Bu yüzme şeklinde suya yüzüstü uzanıp kolların ve bacakların dalga gibi hareketine dayanır. Ayaklar tamamen su altında hareketine devam ederken kollar ve baş birbirine zıt şekilde hareket eder. Kollar su içerisindeyken baş su dışındadır. Bu stilde kolların dairesel hareketi yukarı aşağı değil suya paralel bir dairesel hareket şeklindedir. Sırt üstü yüzmenin faydaları hissedildiği kadar, hangi stil ile yüzme sporu tercih edilirse edilsin hepsi sağlık için tüm faydaları sağlar.
Yüzmenin Sporunun Faydaları Fizyolojik Olarak Hissedilir mi?
Yüzme sporunun pek çok fizyolojik faydaları vardır. Yüzme, kas ve iskelet sistemi, solunum sistemi, dolaşım sistemi gibi çeşitli fiziksel sistemlerin sağlığının geliştirilmesinde olumlu özelliklere sahiptir.
Yüzmenin faydaları arasında vücuttaki tüm hareket organlarını çalıştırması ilk sırada yer alır. Özellikle çocukluk döneminde sağlıklı ve büyüme gelişmeyi destekler. Çocuklarda kas gelişiminin yanı sıra kuvvet, denge, refleks, ritim gibi özelliklerin gelişimi için de yüzme sporu katkı sağlar.
Yüzmenin en temel faydalarından birisi kas ve eklemlerin çalışmasını desteklemesidir. Yüzme sporu, tüm yaş gruplarında kasların kuvvetinin artırılmasında, eklemlerin hareket yeteneğinin artırılmasında fayda sağlar. Aynı zamanda kas ve eklemlerin hareket sıklığı arttığı için vücudun genelinde bir esneklik sağlar. Bunun yanında yüzme sırasında ritimli hareketler ile su üzerinde durma durumu dengenin geliştirilmesinde önemlidir. Yüzme düzenli bir fiziksel aktivite haline geldiğinde genellikle yüzen kişilerin reflekslerinin geliştiği de yapılan çalışmalarda belirtilmiştir. Diğer yandan yüzme ile kemik yoğunluğunun arttığına dair çalışmalar vardır.
Günlük hayatta çoğunlukla masa başında veya ayakta bir çalışma sistemi olmasından dolayı tüm yaş grupları için bir postür bozukluğundan bahsedilebilir. Yüzme ile sırt, omuz ve kol kaslarının çalışmasıyla beraber duruşu etkileyecek kaslar güçlenir. Bu sayede yüzme sporu duruş bozukluğunun giderilmesinde önemli bir yere sahiptir.
Yüzmenin fizyolojik faydalarından bir diğeri ise solunum sistemi üzerindeki olumlu etkileridir. Yüzme sporu diğer sporlarla karşılaştırıldığında diğer sporlar genellikle ayakta yapılır. Ancak yüzme genellikle yüz üstü suyun üzerinde bir kuvvet uygulama prensibine dayanır. Bu noktada suyun göğse yaptığı basıdan dolayı nefes alıp vermek ayakta durulan pozisyona göre biraz daha zorlaşır. Bu zorluk solunum yapan kasların geliştirilmesini sağlayarak solunum kapasitesinin artırılmasını sağlar. Yapılan çalışmalar da yüzen kişilerin yüzmeyen kişilere oranla solunum kapasitelerinin daha yüksek olduğunu belirtmiştir.
Yüzmenin Hamilelikte Faydaları
Yüzmenin dolaşım sistemi üzerinde pek çok faydaları vardır. Bunlardan ilki akciğerin solunum kapasitesini artırma ile birlikte vücudun oksijenlenmesini artırmasıdır. Bu sayede tüm vücut daha fazla oksijenlenere daha sağlıklı olabilir. Diğer yandan vücudun yatay pozisyonundan dolayı kalbin tamamen kanla dolmasını ve her bir pompalanmada daha fazla kanın vücuda pompalanmasını sağlar. Yapılan çalışmalar, düzenli yüzen kişilerin kalp damar sağlıklarının yüzmeyen kişilere göre daha sağlıklı olduğunu gösterir. Aynı zamanda yüksek tansiyonun düşürülmesinde de etkilidir.
Yüzme genel olarak tüm vücudun hareketinden oluşan bir spor olduğundan kalori harcanması bakımından da verimi yüksektir. Bu açıdan genellikle sağlıklı kilo yönetimi konusunda yüzme sağlık profesyonelleri tarafından sıklıkla önerilen bir aktivitedir. Bu açıdan bakıldığında yüzme çok iyi kalori yaktıran bir spordur Aynı zamanda tüm vücudun kaslarının çalışmasını ve kas oluşumunu desteklediğinden vücudun görsel olarak şekillenmesine yardımcı olur, fit ve sağlıklı bir görünüm sağlar.
Tüm bunlara ek olarak gebelik döneminde doktorun önerisiyle yüzen kadınların vücutlarında oksijenlenme kapasitesinin artmasından dolayı hem kendilerinin sağlıkları hem de bebeklerinin büyüme ve gelişmelerinin olumlu etkileri vardır. Aynı zamanda gebe kadınların yüzme ile hareket ve kas kaabiliyetleri arttığından yüzmeyen kadınlara göre doğumları daha kolay olmaktadır. Ancak gebe kadınların düzenli yüzmeleri için veya yüzmeye devam etmeleri için mutlaka doktorlarından onay almaları gerekir.
Yüzmenin Bilişsel Faydaları
Yüzmenin fiziksel faydalarının yanı sıra bilişsel olarak da faydaları vardır. Öncelikle vücudun tam anlamıyla kanlanması, oksijenlenme kapasitesinin artması normale oranla beynin fizyolojik olarak daha fazla beslenmesini sağlar. Diğer yandan yüzme sırasında stres ve kaygı kontrolü, yüzme sırasında yaşanan herhangi bir problemin en hızlı şekilde çözümlenmesi aynı zamanda soğukkanlılık özelliklerinin pekiştirilmesinde önemlidir. Bu öğretiler çocukluk döneminde çocuklara daha mücadeleci ve dirayetli olmak noktasında destek sağlar. Aynı zamanda suyun dinginleştirici özelliğinden dolayı her yaş grubu için özellikle aşırı strese maruz kalan kişiler için yüzme stres azaltıcı bir aktivitedir.
Yüzmenin Vücuda Faydaları
Yüzmenin fizyolojik ve psikolojik faydalarının yanı sıra daha sıralanabilecek pek çok faydaları vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
- Kas ve eklemlerin çalışmasını destekleyerek hareket kabiliyetini artırır
- Kas oluşumunu destekleyerek kas ve eklem ağrılarının azalmasına yardımcı olur
- Yüzerken harcanan kalori fazla yağların yakımında göre alır. Bu sayede kilo vermeyi destekler.
- Solunum kapasitesini artırarak solunum sistemi hastalıklarının önlenmesinde etkilidir.
- Yüzme sporu sonrasında daha kaliteli bir uyku sağlar.
- Suyun sağladığı dinginlikten dolayı stresin azaltılmasında etkilidir.
Yüzme başlı başına bir spor olarak pek çok faydaları içerir. Sağlığa bu faydalarından dolayı çeşitli hastalıkların önlenmesinde veya iyileştirilmesinde önemli bir yeri vardır. Hastalıkların iyileştirilmesinde alanında uzman bir doktorun önermesi iyileşmenin hızlanması için daha etkili olur. Bu yüzden yazıda bahsedilen rahatsızlıklar varsa en yakın sağlık kuruluşuna giderek bilgi alınabilir.
- Medipark Basın
